Wat betekent voeding voor je geluk?

Hoe kan gezond eten bijdragen aan geluk?

We kennen het scenario allemaal wel: je komt thuis na een lange dag werken en komt er dan achter dat je boodschappen had moeten doen want er is niets in huis om te koken. Maar op dat moment heb je echt geen puf meer om de deur nog uit te gaan, laat staan uitgebreid te gaan koken. Wat er dan al snel gebeurd is dat er een pizza de oven in gaat, of de chinees met een telefoontje wordt vereerd. Je weet dat het eigenlijk niet goed voor je is, maar het is gewoon makkelijk en, laten we eerlijk toegeven, af en toe ook wel heel lekker. Na het eten plof je op de bank en voel je je opgeblazen, vol en een beetje vies. Dit is een effect dat junkfood kan hebben op ons lichaam. Natuurlijk is het af en toe een keertje eten helemaal niet erg, maar over het algemeen is het beter om voornamelijk gezond te eten.

'Je bent wat je eet' is helemaal nog niet zo'n gekke uitspraak. Het is namelijk echt zo dat wat we eten voor een groot deel bepaalt hoe we ons voelen. Gezond eten is belangrijk voor ons lichaam. We worden hier vaak genoeg aan herinnerd, bijvoorbeeld door initiatieven als 'de schijf van Vijf'. Maar wist je dat wat je eet, naast op ons lichaam, ook invloed kan hebben op hoe gelukkig je je voelt? Gezond eten en geluk gaan namelijk meestal hand in hand!

Jezelf 'gelukkig eten'. Het klinkt te makkelijk om waar te zijn, toch?

Bewezen is het nog niet, maar onderzoek suggereert dat het wel degelijk mogelijk is. Er zijn namelijk voedingsmiddelen die stoffen bevatten die de aanmaak van hormonen in onze hersenen bevorderen. En laten een aantal van die hormonen er nou voor kunnen zorgen dat we ons gelukkiger gaan voelen. De belangrijkste hormonen op het gebied van geluk zijn Dopamine, Serotonine, Oxytocine en Endorphine. En deze eerste twee zijn deels te stimuleren door middel van de juiste, gezonde voeding te Consumeren.

Dopamine

Van dopamine heeft iedereen weleens gehoord. Het wordt ook wel het 'gelukshormoon' genoemd. Het geeft je een gevoel van blijdschap en genot. Dopamine wordt vaak in verband gebracht met alcohol of drugs. Maar het gebruik van verslavende middelen is niet per se nodig om dopamine aanmaak te stimuleren! Er zijn ook gezonde manieren om dit te doen, namelijk door te sporten. Ook zitten in bepaalde voedingsmiddelen stoffen die de aanmaak stimuleren. Het zit bijvoorbeeld in een aantal groenten, fruit, vette vis, noten, pure chocolade en cafeïne.

Serotonine

Ook serotonine speelt een belangrijke rol in ons geluk. In tegenstelling tot dopamine wordt serotonine niet enkel in de hersenen aangemaakt, maar ook op andere plaatsen; 95% van alle serotonine aanmaak vindt namelijk plaats in de darmen! Waarom dit zo is is nog niet volledig verklaard door de wetenschap, maar het heeft waarschijnlijk veel te maken met onze eetlust. Daarnaast houdt serotonine je bloeddruk op pijl en zorgt het ervoor dat je lichaam zich kan verweren tegen allerlei ziektes. Het is dus heel belangrijk om je serotonine levels op pijl te houden! Serotonine zorgt ervoor dat je je relaxt voelt en goed kunt nadenken. Van koolhydraten en suikers is het bekend dat zij onze serotonine waarden doen stijgen. Maar er zijn ook gezondere opties, zoals pitten, zaden, vette vis, noten of bananen. De bouwsteen van serotonine is de stof tryptofaan, die in alle bovengenoemde voeding aanwezig is. Aan het einde van de rit wordt serotonine ook nog eens omgezet naar melatonine, wat ervoor zorgt dat je goed slaapt.

Oxytocine

Oxytocine is een hormoon dat ervoor zorgt dat de band tussen jou en je omgeving sterker wordt. Het is bijvoorbeeld in hoge mate aanwezig in moedermelk, waardoor de band tussen moeder en kind zo sterk is. Oxytocine komt ook vrij in mooie momenten met je partner of met vrienden. Op de moedermelk na is oxytocine helaas niet binnen te krijgen via voeding.

Endorphine

Iedereen kent Endorphine als een pijnstiller, wat het ook is. Echter komt endorfine niet alleen voor in situaties wanneer de persoon pijn heeft, maar ook bijvoorbeeld wanneer je je trots voelt. Het geeft je een soort extra steuntje in de rug om door te gaan. Ook wordt endorfine aangemaakt in erotische momenten of bij het eten van zeer gekruid voedsel.

Waar gaat het mis?

De fout die veel mensen maken is dat ze veel te veel voedingsmiddelen tot zich nemen die rijk zijn aan suiker. Stiekem weten we allemaal wel dat dit niet zo gezond voor ons is. Het kan echter wel zo zijn dat je er, op de korte termijn, gelukkiger van wordt. Suikers bevorderen namelijk de aanmaak van Serotonine en ook van Endorphine. Het lastige hierbij is dat dit maar van korte duur is. Door al het suiker gaat je lichaam namelijk ook meer Insuline produceren. Als je insulinegehalte voortdurend hoog is, raakt je hormoonhuishouding uit balans en kan je lichaam juist minder goed Serotonine aanmaken of opnemen. Dan ontstaat er een tekort aan Serotonine, wat men vaak weer aanvult door nog meer suikerrijk voedsel te eten. Zo kun je in een vicieuze cirkel belanden, die erg moeilijk is om uit te komen.

Happy Event

Tijdens ons Happy Event voor HR professionals op dinsdag 15 november 2016 hebben wij de proef op de som genomen wat betreft jezelf gelukkig eten. Wij hebben namelijk, na veel te hebben gelezen over welke voedingsstoffen de juiste hormoon aanmaak stimuleren, een aantal lekkere gerechtjes bedacht en deze klaargemaakt voor onze gasten. Ieder gerechtje bevatte één of meerdere voedingsstoffen die geluk via hormonen zou moeten bevorderen. Zo hadden we bijvoorbeeld radijsjes, kwarteleitjes en oesters. Onze gasten waren er zeer over te spreken.

Zelf proberen

Je geluk bevorderen met behulp van eten is iets wat je vrij makkelijk zelf kunt gaan proberen. Het mooie is namelijk, veel van de voedingsstoffen die zorgen voor de aanmaak van gelukshormonen, zijn ook nog eens heel gezond voor je! Als je de volgende regels hanteert kom je al een heel eind:

1. Eet voldoende voedingsmiddelen met eiwitten.

Eiwitten zitten niet alleen in vlees en vis, maar ook bijvoorbeeld in groene groenten, peulvruchten, bonen, noten en zuivelproducten. Eiwitten stimuleren de aanmaak van Dopamine. Ze geven je energie en zijn echte bouwstoffen voor je lichaam. Hoeveel eiwitten je nodig hebt hangt af van verschillende factoren, bijvoorbeeld hoe veel je sport en of je vegetariër bent of niet.

2. Zorg dat je voldoende Omega 3 vetten eet.

Dit zorgt namelijk voor de aanmaak van Serotonine. Omega 3 zit in vette vis, zoals kabeljauw, zalm heilbot en haring. De allerbeste vis die je kunt eten voor je geluk is makreel! Dit geeft je niet alleen energie, maar helpt je ook rust te vinden, doordat de Omega 3 zorgt voor de aanmaak van Serotonine. Vandaar dat wij tijdens ons event toastjes met makreelsalade hebben geserveerd. Erg lekker!

3. Maak vitamine B je beste vriend.

Regelmatig producten met vitamine B erin eten is goed voor je

geluksgevoel. Denk hierbij aan groente groenten, bananen, avocado, kip en granen. B-vitamines zorgen voor de aanmaak van zowel Dopamine als Serotonine. Deze producten maken niet alleen onszelf, maar ook onze darmen blij, omdat ze heel gezond zijn!

4. Geniet af en toe van een lekker stukje chocolade.

Maar wees verstandig en ga voor de pure variant! Onderzoek heeft namelijk uitgewezen dat chocolade met een cacaopercentage hoger dan 72% heel goed is voor je geluksgevoel. Het zorgt voor de aanmaak van Dopamine, Serotonine en bevat Fenylethylamine, dit is een stof die ook aangemaakt wordt wanneer je verliefd bent en je dus dit hele fijne gevoel geeft.

Initiatieven om mee aan de slag te gaan

Maak gezond eten bespreekbaar tijdens een teamsessie met behulp van de volgende vragen:

  • Wat doe ik er zelf al aan om zo gezond mogelijk te eten?
  • Ben ik zelf op dit moment tevreden met mijn eigen eetgewoontes?
  • Hoe zou ik hierin nog verbeteringen kunnen aanbrengen?
  • Hoe vind ik dat mijn collega’s omgaan met het onderwerp van gezond eten? (Let op: Goed of fout bestaat niet, ga niet oordelen over elkaars eetgewoonten! Bespreek ze alleen.)
  • Zijn er mogelijkheden om elkaar op het werk te stimuleren gezonder te eten?

Let er tijdens een teamsessie over gezonde voeding op dat je rekening houdt met elkaars gevoelens. Eetgewoontes zijn een persoonlijk, soms gevoelig onderwerp en niet iedereen vind het prettig hierop aangesproken te worden door anderen, of om er überhaupt over te praten. Probeer als teamleider goed aan te voelen hoe je dit gesprek het beste aan kan pakken.

Happy Habits

Met het inzicht in ieders persoonlijke situatie is het nu de uitdaging om het bewegen onderdeel te maken van jullie dagelijkse routines.

Doe dit door er een Happy Habit van te maken aan de hand van de volgende 3 onderdelen:

  1. Trigger: een vast tijdstip of bestaand gedrag
  2. Routine: het gezonde eten zelf

  3. Bekrachtiging: jezelf en elkaar belonen dat je de routine – het gezonde eten – hebt gedaan

Twee voorbeelden ter inspiratie – overigens met elkaar een happy habit creëren werkt het beste!

1. Spreek een vaste dag in de week af waarop jullie met het team gezamenlijk lunchen (trigger). Dit werkt het beste als je een dag kiest waarop de meeste teamleden aanwezig zijn, zodat zoveel mogelijk medewerkers aan de habit deel kunnen nemen. Wijs aan het begin van iedere week een collega aan die die week iets gezonds meeneemt om de lunch mee af te sluiten (routine). Denk hierbij aan een zelfgebakken bananenbrood, appeltjes of een lekkere smoothie van vers fruit. Maak tijdens de lunch een foto van jullie team dat samen iets gezonds aan het nuttigen is. Deze foto's kun je bijvoorbeeld laten afdrukken en op kantoor ophangen, als leuke herinnering en bewijs dat het jullie weer gelukt is (bekrachtiging)!

2. Spreek met jezelf af dat je na de lunch (trigger) op je werk standaard een stuk fruit neemt (routine). Door deze gewoonte aan te houden, heb je zomaar de helft van je dagelijkse behoefte aan fruit al binnen! Zo makkelijk is het. Door dit op een vast tijdstip te doen (na de lunch), maak je het makkelijker voor jezelf om het vol te houden. Wat kan is dat je samen met je collega's zorgt voor een fruitmand op kantoor die constant gevuld blijft. Ook dit maakt het makkelijker om de goede gewoonte vol te houden. Geef jezelf na het nuttigen van je stuk fruit een schouderklopje, als beloning dat het je weer gelukt is (bekrachtiging).

In eerste instantie voelen zulke Happy Habits wellicht wat raar en gemaakt. Het is echter de snelste manier om met elkaar nieuw positief gedrag te ontwikkelen. Gaandeweg wordt het bewegen natuurlijk gedrag wat sterk bijdraagt aan geluk op het werk.


EMOTOME stimuleert geluk op het werk door een laagdrempelig & wetenschappelijk programma. Wij geloven dat iedereen het verdient om gelukkig te zijn, ook op het werk. Geluk kun je zelf beïnvloeden, als je inzicht hebt in de bouwstenen én bereid bent om actie te nemen. EMOTOME geeft je dit inzicht en faciliteert in het stimuleren van positief gedrag.

Door: Laura van de Grint

Alexander KoeneComment